4.6 · A IA creativa e a comunicación final
En detalle
Chamamos intelixencia artificial creativa á que produce algo que non estaba: unha melodía, unha imaxe, un texto. Non é un buscador. Un buscador atopa o que xa existe; esta xera. E para poder xerar necesita antes moitas obras coas que adestrar: un sistema que compón música aprendeu de moitísimas cancións, non dun micrófono nin dun instrumento conectado.
Cando se di que xera «ao estilo» dun pintor, o que aprendeu del non son os seus cadros un a un, senón o patrón que se repite neles: as formas, as cores, o trazo. Por iso o resultado non é unha copia, e por iso mesmo é difícil de encaixar legalmente.
En cultura úsase tamén para restaurar: unha IA pode completar a parte que falta dun cadro danado. Convén dicilo con precisión — non recupera a pintura orixinal, que se perdeu: propón o que faltaba a partir do que aprendeu. E en dobraxe pode poñer a voz dun actor nun idioma que nunca falou, porque xera voz a partir de gravacións súas.
O debate que abre
- Autoría. En España, a lei de propiedade intelectual recoñécelle a autoría á persoa que crea a obra. Por iso se discute que unha obra feita por unha máquina poida ter autor no sentido legal.
- Adestramento. Usar obras de artistas vivos para adestrar afecta aos seus dereitos e á súa autoría, aínda que o resultado non se pareza a ningunha en concreto.
- Transparencia. O regulamento europeo de intelixencia artificial obriga a que o contido xerado leve unha marca que permita detectar que o fixo unha máquina.
Demostración en pantalla (profesora): xeración de arte e música con IA en directo, e análise conxunta: que fixo ben, que fixo raro, que datos aprendeu para poder facelo. Os vosos mundos 360 tamén son creación con IA: o panorama xerouno unha IA e vós convertéstelo en obra interactiva.
Por parellas/grupos, 4 minutos máximo. Presentade á clase un dos vosos produtos (o modelo de xestos co micro:bit, o reto Photon ou o mundo virtual) respondendo exactamente a isto:
- Que problema resolve a vosa solución e que tecnoloxía transversal usa.
- Como funciona por dentro: que datos usa, que aprende ou decide, que áreas da IA interveñen (vocabulario técnico).
- Foi eficaz? Que funcionou, que fallou e como o melloraríades — con exemplos do que vos pasou de verdade.
- Demostración en directo do produto (ou captura/vídeo se o directo é arriscado).
Despois desta sesión: control da unidade (CA4.1 + CA4.2) — ligazón na guía da UD4.
4.6 · La IA creativa y la comunicación final
En detalle
Llamamos inteligencia artificial creativa a la que produce algo que no estaba: una melodía, una imagen, un texto. No es un buscador. Un buscador encuentra lo que ya existe; esta genera. Y para generar necesita antes muchas obras con las que entrenar: un sistema que compone música ha aprendido de muchísimas canciones, no de un micrófono ni de un instrumento conectado.
Cuando se dice que genera «al estilo» de un pintor, lo que ha aprendido de él no son sus cuadros uno a uno, sino el patrón que se repite en ellos: las formas, los colores, el trazo. Por eso el resultado no es una copia, y por eso mismo es difícil de encajar legalmente.
En cultura se usa también para restaurar: una IA puede completar la parte que falta de un cuadro dañado. Conviene decirlo con precisión — no recupera la pintura original, que se perdió: propone lo que faltaba a partir de lo aprendido. Y en doblaje puede poner la voz de un actor en un idioma que nunca habló, porque genera voz a partir de grabaciones suyas.
El debate que abre
- Autoría. En España, la ley de propiedad intelectual le reconoce la autoría a la persona que crea la obra. Por eso se discute que una obra hecha por una máquina pueda tener autor en sentido legal.
- Entrenamiento. Usar obras de artistas vivos para entrenar afecta a sus derechos y a su autoría, aunque el resultado no se parezca a ninguna en concreto.
- Transparencia. El reglamento europeo de inteligencia artificial obliga a que el contenido generado lleve una marca que permita detectar que lo hizo una máquina.
Demostración en pantalla (profesora): generación de arte y música con IA en directo, y análisis conjunto: qué hizo bien, qué hizo raro, qué datos aprendió para poder hacerlo. Vuestros mundos 360 también son creación con IA: el panorama lo generó una IA y vosotros lo convertisteis en obra interactiva.
Por parejas/grupos, 4 minutos máximo. Presentad a la clase uno de vuestros productos (el modelo de gestos con el micro:bit, el reto Photon o el mundo virtual) respondiendo exactamente a esto:
- Qué problema resuelve vuestra solución y qué tecnología transversal usa.
- Cómo funciona por dentro: qué datos usa, qué aprende o decide, qué áreas de la IA intervienen (vocabulario técnico).
- ¿Fue eficaz? Qué funcionó, qué falló y cómo lo mejoraríais — con ejemplos de lo que os pasó de verdad.
- Demostración en directo del producto (o captura/vídeo si el directo es arriesgado).
Después de esta sesión: control de la unidad (CA4.1 + CA4.2) — enlace en la guía de la UD4.
4.6 · L'IA créative et la communication finale
En détail
On appelle intelligence artificielle créative celle qui produit ce qui n'existait pas : une mélodie, une image, un texte. Ce n'est pas un moteur de recherche. Un moteur de recherche trouve ce qui existe déjà ; elle, elle génère. Et pour pouvoir générer, il lui faut d'abord beaucoup d'œuvres pour s'entraîner : un système qui compose de la musique a appris d'énormément de chansons, pas d'un microphone ni d'un instrument branché.
Quand on dit qu'elle génère « à la manière » d'un peintre, ce qu'elle a appris de lui n'est pas ses tableaux un par un, mais le motif qui s'y répète : les formes, les couleurs, le trait. C'est pourquoi le résultat n'est pas une copie, et c'est précisément pour cela qu'il est difficile à situer juridiquement.
En culture, elle sert aussi à restaurer : une IA peut compléter la partie manquante d'un tableau abîmé. Il faut le dire avec précision — elle ne récupère pas la peinture d'origine, qui est perdue : elle propose ce qui manquait à partir de ce qu'elle a appris. Et en doublage, elle peut donner à un acteur la voix dans une langue qu'il n'a jamais parlée, parce qu'elle génère une voix à partir d'enregistrements de lui.
Le débat qu'elle ouvre
- Paternité de l'œuvre. En Espagne, la loi sur la propriété intellectuelle reconnaît la qualité d'auteur à la personne qui crée l'œuvre. C'est pourquoi on discute qu'une œuvre faite par une machine puisse avoir un auteur au sens légal.
- Entraînement. Utiliser les œuvres d'artistes vivants pour entraîner touche à leurs droits et à leur qualité d'auteur, même si le résultat ne ressemble à aucune œuvre en particulier.
- Transparence. Le règlement européen sur l'intelligence artificielle oblige à ce que le contenu généré porte une marque permettant de détecter qu'il a été fait par une machine.
Démonstration à l'écran (la professeure) : génération d'art et de musique avec l'IA en direct, puis analyse commune : ce qui est réussi, ce qui est étrange, quelles données elle a apprises pour pouvoir le faire. Vos mondes 360 sont eux aussi une création avec l'IA : le panorama, c'est une IA qui l'a généré, et vous, vous en avez fait une œuvre interactive.
En binômes ou en groupes, 4 minutes maximum. Présente à la classe l'un de vos produits (le modèle de gestes avec le micro:bit, le défi Photon ou le monde virtuel) en répondant exactement à ceci :
- Quel problème ta solution résout et quelle technologie transversale elle utilise.
- Comment elle fonctionne à l'intérieur : quelles données, ce qu'elle apprend ou décide, quels domaines de l'IA interviennent (vocabulaire technique).
- A-t-elle été efficace ? Ce qui a marché, ce qui a échoué, comment tu l'améliorerais — avec des exemples réellement vécus.
- Démonstration en direct du produit (ou capture/vidéo si le direct est risqué).
Après cette séance : contrôle de l'unité (CA4.1 + CA4.2) — lien dans le guide de l'UD4.
4.6 · الذكاء الاصطناعي الإبداعي والعرض النهائي
بالتفصيل
نسمّي الذكاء الاصطناعي الإبداعي ما يُنتج شيئًا لم يكن موجودًا: لحنًا أو صورة أو نصًّا. وهو ليس محرّك بحث. فمحرّك البحث يجد ما هو موجود أصلًا، أمّا هذا فـيولّد. ولكي يولّد يحتاج أوّلًا إلى أعمال كثيرة يتدرّب عليها: فالنظام الذي يؤلّف الموسيقى تعلّم من أغانٍ كثيرة جدًّا، لا من ميكروفون ولا من آلة موسيقية موصولة.
وحين يقال إنّه يولّد «على طريقة» رسّام، فما تعلّمه منه ليس لوحاته واحدة واحدة، بل النمط المتكرّر فيها: الأشكال والألوان والخطّ. لذلك ليست النتيجة نسخة، ولهذا السبب نفسه يصعب تكييفها قانونيًّا.
وفي الثقافة يُستعمل للترميم أيضًا: يستطيع ذكاء اصطناعي أن يُكمل الجزء الناقص من لوحة متضرّرة. ويجدر قول ذلك بدقّة — فهو لا يستعيد اللوحة الأصلية التي ضاعت، بل يقترح ما كان ناقصًا انطلاقًا ممّا تعلّمه. وفي الدبلجة يستطيع أن يضع صوت ممثّل بلغة لم ينطق بها قطّ، لأنّه يولّد صوتًا انطلاقًا من تسجيلات له.
الجدل الذي يفتحه
- النسبة إلى مؤلّف. يعترف قانون الملكية الفكرية في إسبانيا بصفة المؤلّف للشخص الذي يُنشئ العمل. ولهذا يُناقَش أن يكون لعمل صنعته آلة مؤلّفٌ بالمعنى القانوني.
- التدريب. استعمال أعمال فنّانين أحياء في التدريب يمسّ حقوقهم وصفتهم كمؤلّفين، حتى لو لم تشبه النتيجة أيّ عمل بعينه.
- الشفافية. تُلزم اللائحة الأوروبية للذكاء الاصطناعي بأن يحمل المحتوى المولَّد علامة تتيح كشف أنّ آلة هي التي صنعته.
عرض على الشاشة (المعلّمة): توليد فنّ وموسيقى بالذكاء الاصطناعي مباشرةً، ثم تحليل مشترك: ما أحسن صنعه، وما بدا غريبًا، وأي بيانات تعلّمها ليستطيع ذلك. وعوالمكم بزاوية 360 هي أيضًا إبداع بالذكاء الاصطناعي: الصورة البانورامية ولّدها ذكاء اصطناعي، وأنتم حوّلتموها إلى عمل تفاعلي.
في ثنائيات أو مجموعات، أربع دقائق كحدّ أقصى. اعرض على الصف أحد منتجاتكم (نموذج الإيماءات بـmicro:bit أو تحدّي Photon أو العالم الافتراضي) مجيبًا عن هذا بالضبط:
- أي مشكلة يحلّها حلّك وأي تقنية عرضية يستخدم.
- كيف يعمل من الداخل: أي بيانات، وماذا يتعلّم أو يقرّر، وأي مجالات للذكاء الاصطناعي تتدخّل (بالمصطلحات التقنية).
- هل كان فعّالًا؟ ما نجح وما أخفق وكيف تحسّنه — بأمثلة ممّا حدث لك فعلًا.
- عرض مباشر للمنتج (أو لقطة أو فيديو إن كان المباشر محفوفًا بالمخاطر).
بعد هذه الحصة: اختبار الوحدة (CA4.1 + CA4.2) — الرابط في دليل الوحدة UD4.